Saturday, 22 July 2006

Update mới nhất của Gấm: Sau hơn nửa năm chính thức đi làm, tớ đã chính thức “dám” rước 1 em Motorola L6 hồng về, tạm biệt em LG thân thiết đã cùng chia sẻ ngọt bùi bao nhiêu lâu qua. Đã mới cắt tóc (dù trông không khác lắm). And back to Earth, to be a small tree.

Gần đây được bạn bè quan tâm ở bên rất nhiều. Có 1 câu trong “Living peaceably” do IK mới gửi tặng, thấy ấn tượng – chia sẻ với mọi người: When you try your best and your best is not good enough, Leave it in the hands of God.

Cuối cùng là 1 bài viết về Bố mới được đăng trên Tạp chí hàng quý của Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, vừa ngồi tỷ mẩn gõ lại để đưa lên đây. (Bài viết khá dài và nhiều chỗ mang tính chuyên môn). Cảm ơn bác Thái Hanh.

 

Nhớ nhà nghiên cứu Mỹ thuật Nguyễn Du Chi

                                                Thái Hanh

                                                Hà Nội

Mới đây mà nhà nghiên cứu mỹ thuật PGS. Nguyễn Du Chi ra đi…đã hơn 5 năm rồi. Chặng đường nghiên cứu của anh hãy còn dang dở… Đến bây giờ, và có lẽ chưa biết bao lâu nữa sẽ mới có người tiếp bước con đường nghiên cứu mà anh từng tâm huyết và dày công phu còn để lại.

Sự trống vắng anh là một thiệt thòi thật khó bù đắp của giới nghiên cứu phê bình mỹ thuật nước nhà. Số phận của giới nghiên cứu phê bình Mỹ thuật Việt Nam quả thật hẩm hiu! Hơn 60 năm qua cả nước cũng chỉ vẻn vẹn hơn 40 người. Vốn đã ít ỏi, non yếu lại còn gặp nhiều hiểm họa! Có phải là thời “đại hạn”? Vào những năm chuyển giao giữa hai thế kỷ này, các nhà nghiên cứu phê bình mỹ thuật cứ rủ nhau lần lượt ra đi… Đúng là đến 10 người, mất đi một phần tư đội ngũ. Trong đó có những nhà nghiên cứu tận tâm và tận lực mà chưa kịp cống hiến trọn thành quả của mình, chẳng khác nào như những con tằm tần tảo ăn dâu đến độ chín vàng mà chưa nhả hết những sợi tơ óng vàng cho đời…như PGS. Chu Quang Trứ hay PGS.Nguyễn Du Chi – một cặp chiến hữu từng có nhiều đóng góp cho sự nghiệp nghiên cứu mỹ thuật nói chung và mỹ thuật dân gian nói riêng, đã hẹn hò nhau cùng đi về bên kia thế giới!

 Vốn là người từng cùng công tác ở Viện Mỹ thuật, tuy nghiên cứu mỹ thuật hiện đại song tôi bao giờ cũng quan tâm đến việc nghiên cứu mỹ thuật cố đại bởi muốn nghiên cứu tốt mỹ thuật hiện đại, không thể không biết truyền thống và tinh hoa mỹ thuật của cha ông. Do vậy, các anh Chu Quang Trứ, Nguyễn Du Chi đã trở thành những đồng nghiệp nghiên cứu thân thiết, và có nhiều chuyến đi với nhau đến những di tích mỹ thuật Yên Tử, Phật Tích hay Lam Kinh…Cũng từ đó sau khi anh Nguyễn Du Chi ra đi, trong tôi đọng lại một ấn tượng khó quên: Đó là một người cần mẫn mà nhạy cảm, hết mình vì sự nghiệp nghiên cứu khoa học mà hầu như anh đã tự an bài. Và có lẽ cũng vì say mê với phận sự mà quên cả quyền lợi “lứa đôi” thiêng liêng…mãi đến quá “tứ tuần” anh mới xây dựng tổ ấm. Ở tuổi anh người ta đã lên ông lên bà còn anh đến lúc phải đi xa… mà con còn chưa vào đại học.

Tôi về Viện Mỹ thuật sau anh Du Chi vài năm. Những ngày mới biết nhau, tôi đã cảm phục đức tính cần cù, say mê chịu khó của anh trong một sự nghiệp nghiên cứu đầy gian nan mà anh mới đi những bước đầu tiên, để tiếp xúc với một ngành nghệ thuật đối với anh được xem như “ngoại đạo”, bởi anh tốt nghiệp đại học ngành sư phạm Văn.

Tôi còn nhớ: Lúc bấy giờ giữa năm 1967, máy bay Mỹ liên tục đánh phá ác liệt ở miền Bắc. Cơ quan Viện phải ở lâu dài nơi sơ tán. Viện trưởng Viênh Mỹ thuật, họa sỹ Nguyễn Đỗ Cung muốn trang bị cho các cán bộ nghiên cứu tốt nghiệp ngành Văn – Sử những tri thức cơ bản về nghệ thuật tạo hình để làm cơ sở nâng cao khả năng mỹ cảm trong nghiên cứu mỹ thuật, nên tổ chức lớp học vẽ cơ bản và nghiên cứu một số vấn đề lý thuyết mỹ thuật cấp tốc, yêu cầu mọi người phải khẩn trương và chấp hành mọi nội quy lớp học, chủ nhật cũng không được nghỉ. Không bao lâu anh Du Chi đã vẽ được những bức tranh khá đẹp, so với trong lớp anh là người trội nhất, thường được họa sỹ Nguyễn Đỗ Cung khen ngợi và biểu dương trước lớp.

Có lẽ được bồi bổ về mỹ cảm nên trong nghiên cứu mỹ thuật anh không chỉ dày dặn trong việc sưu tầm hệ thống tư liệu, nghiên cứu kết hợp trong mối quan hệ với nhiều mặt: sử học, dân tộc học hay văn hóa học v.v…mà anh còn rất mẫn cảm trong việc khám phá, phát hiện, so sánh, đối chiếu, thẩm định về những giá trị của nghệ thuật tạo hình cổ truyền dân tộc. Bởi mỹ thuật là loại hình nghệ thuật thuộc văn hóa vật thể, là loại hình nghệ thuật cảm thụ trực quan thị giác, không thể không chú trọng đến những giá trị của ngôn ngữ và hình thức biểu hiện nghệ thuật của nó. Và cũng chính từ giá trị về hình thức vật thể của những di vật mỹ thuật mà có thể tìm ra các giá trị về lịch sử hay về bản sắc dân tộc, hoặc một số giá trị khác nữa.

Thông thường, nếu nhà nghiên cứu mỹ thuật nào đó mà chưa nắm được đặc trưng và giá trị thẩm mỹ của nghệ thuật tạo hình thì không tránh khỏi những hạn chế trong việc phát hiện đầy đủ giá trị của từng di vật mỹ thuật hay trong từng thời kỳ mỹ thuật. Do vậy, anh Du Chi rất chú trọng học hỏi, tìm tòi, nghiên cứu để nắm được những yều cầu quan thiết đó đối với người nghiên cứu mỹ thuật. Tôi từng chứng kiến cái đức tính cần mẫn, cẩn trọng và say mê của anh trong việc truy tầm cái đẹp trong nghệ thuật tạo hình. Anh biết tôi có ít nhiều hiểu về Mỹ thuật Trung Hoa nên anh có nhiều lần trao đổi ý kiến với tôi về nghệ thuật kiến trúc, về hình tượng con rồng, về các loại tháp hay hoa văn trang trí lá mẫu đơn, hoặc về các tranh dân gian…có những gì khác biệt, có những gì đặc sắc giữa Việt Nam và Trung Hoa? Qua đó tôi thấy anh tìm hiểu, nghiên cứu khá sâu về mỹ thuật Trung Hoa. Điều đó rất cần cho việc nghiên cứu, đối sánh, tìm ra những nét riêng ở mỹ thuật dân tộc ta.

Sự nghiệp nghiên cứu mỹ thuật của anh Nguyễn Du Chi khởi đầu từ nghệ thuật kiến trúc cổ đại của cha ông, mà có lẽ cũng là bộ môn nghệ thuật anh say mê nhất, bao gồm tất cả các loại chùa chiền, đền đài, thánh thất, miếu tự, cung điện, lăng mộ cho đến các loại tháp, đình, bia, cầu… Và nghệ thuật kiến trúc bao giờ cũng kéo theo những loại hình nghệ thuật khác quan hệ đến nghệ thuật kiến trúc, như loại hình nghệ thuật phục vụ tín ngưỡng, lễ nghi, hay các sinh hoạt tinh thần khác. Do đó, từ nghệ thuật kiến trúc, anh đã lĩnh hội sâu sắc rằng: phải tiếp tục nghiên cứu sâu đến các loại hình nghệ thuật điêu khắc, chạm trổ, trang trí hoa văn, tạo dáng các vật dụng quan hệ trong các công trình nghệ thuật kiến trúc, xem như một công trình nghiên cứu tổng hợp mang tính liên hoàn, hữu cơ. Song, tựu trung ở tiêu điểm nghiên cứu của anh là khám phá, phát hiện và khẳng định đúng tinh hoa… các loại hình nghệ thuật tạo hình cổ truyền của cha ông. Vì vậy mà cuốn sách tập hợp các chuyên đề nghiên cứu  được xem như thành quả nghiên cứu của anh gần 40 năm đã được xuất bản lấy tên là “Trên đường tìm về cái đẹp của cha ông”, từng được các nhà nghiên cứu như PGS. Chu Quang Trứ, nhà sử học Trịnh Cao Tưởng hay nhà văn hóa học Hà Nguyên v.v… đánh giá cao và giới thiệu cuốn sách quý này trên báo chí. Trong đó, đặc sắc nhất là các chuyên đề: Nghệ thuật Kiến trúc Lý- Trần- Lê sơ – Mạc – Nguyễn; Nghệ thuật điêu khắc dân gian thế kỷ 16,17,18; Nghệ thuật trang trí các bia tiến sỹ thời Lê ở Văn Miếu; Đình làng Việt Nam; Con Rồng Việt Nam qua các thời đại v.v…Ngoài ra còn có cuốn “Hoa văn cổ Việt Nam” của anh cũng đã được xuất bản, và hơn 20 cuốn sách viết chung với các tác giả khác, và gần 100 bài báo với những bài về điêu khắc hay hội họa Việt Nam hiện đại có quan hệ đến nghệ thuật cổ truyền mà anh hằng quan tâm nghiên cứu. Đây là một điểm mạnh của anh so với một số nhà nghiên cứu mỹ thuật cổ khác.

Nhớ đến anh Nguyễn Du Chi là nhớ đến một nhà nghiên cứu mỹ thuật cẩn mẫn, khiêm nhường. Dù đã có thành tựu khả quan nhưng anh chưa tự mãn, thể hiện ngay ở tên cuốn sách của anh “Trên đường tìm về cái đẹp của cha ông” – có nghĩa là còn phải đi nữa, tìm nữa mới có thể thấy hết được giá trị “về cái đẹp của cha ông”. Đó là biểu thị của một đức tính cao quý cần có ở một nhà nghiên cứu khoa học.

(Tạp chí “Nguồn sáng dân gian” – Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam – Số 2, tháng 4-5-6 năm 2006 – trang 79)

Cuối cùng thì gần 2 tuần căng thẳng, mệt mỏi, chán nản, hẫng hụt và hoài nghi đã kết thúc. Cảm giác khi mà một điều vô cùng quan trọng và có ý nghĩa đối với mình bỗng nhiên biến đổi và mất đi, thực ra cũng hơi cứa, ri rỉ xót xa, nhưng tôi biết cái tôi cần bây giờ là thời gian.Lại là một buổi tối thứ 7 đáng nhớ của tôi.

~ by gamsmell on July 23, 2006.

8 Responses to “Saturday, 22 July 2006”

  1. http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=11A174C40FE766B3

  2. Welcome back to Earth…Just enjoy LIFE as you were before. Past shall be forgotten to make the future brighter.

  3. The Last Goodbye
    http://www.yousendit.com/transfer.php?action=download&ufid=7590E3AD667BA787

  4. Cam on anh Mit’🙂, va hai bai hat cua 2 dong chi’.

    Toi nay di hat karaoke thay “da~” that, hat bai nao cung thay “phu hop” voi minh tu` “sen’ tre” den Tieng Anh:
    Tha rang chia tay: http://nhacso.net/Music/Song/Nhac%2DNhe/2006/07/05F617F5/

    Nguoi ve cuoi pho: http://nhacso.net/Music/Song/Nhac%2DNhe/2006/03/05F60979/

    Goodbye: http://www.coolrip.com/index.php?c=song&songid=1898

    Co khi ngay mai to se lam them 1 blog entry ve chu de “Goodbye”, nhac thoi chu con nhung thu khac nhu tho than thi chac phai nho` den ban HR giup do roi, nhi?

  5. Hi em, biết tin rồi. Nhìn nhận một cách lạc quan là cuối cùng thì em sẽ không bị stress vì nghĩ ngợi, suy đoán nữa.
    Cơn mưa bóng mây đến nhanh và chóng tạnh quá.
    Lại bắt đầu những ngày mới vui vẻ, tự tin và tích cực hơn em nhé.
    Luôn mong em hạnh phúc

  6. Gam a…co nho to khong…Hoa Mai day…co le lan gap Gam o dam tang bo la lan gan nhat minh gap nhau nhi… the ma da 5 nam roi….nghe noi Gam di lam rat cham chi tu khi la sinh vien va thanh dat nua…mong la som gap lai… to dang o Han quoc..cuoi tuan toi co ve VN nhung chi khoang 4 ngay ma lai di lam viec… sau nay lien lac nhe

  7. Sorry I can’t do anything for you right now…:(

  8. Cam on chi P, DG.
    Hello HMai, dang o HQuoc ah, hoc hay lam viec the? Khi nao ve co tgian thi hen bon lop minh gap nhau nhe, hihi.😉

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: